Yazılış ve söylenişleri farklı, anlamları aynı olan sözcüklere “eş anlamlı sözcükler” denir.
NOT: Eş anlamlı sözcükler arasında hiçbir anlam farkı yoktur.
kılavuz – rehber
güçlü – kuvvetli
değerli – kıymetli
beyaz – ak
öykü – hikâye
duygu – his
yıl – sene
konuk – misafir
bencil – egoist
ayrım – fark
ayrıntı – detay
öğretmen – muallim
öğrenci – talebe
dil – lisan
görev – vazife
sınav – imtihan
ad – isim
dize – mısra
deneyim – tecrübe
armağan – hediye
yanıt – cevap
yanlış – hata
soru – sual
uslu – akıllı
okul – mektep
sözcük – kelime
basınç – tazyik
kişi – şahıs
gezi – seyahat
gezgin – seyyah
özverili – fedakâr
ev-konut,
hürriyet-özgürlük,
bellek-hafıza,
cevap-yanıt,
kılavuz-rehber,
amaç-gaye-hedef-maksat,
kaybetmek-yitirmek
kelimeleri aynı anlamda kullanıldığında eş anlamlıdır.
O eskiden güçlü bir çocuktu.
Güreşçimiz rakibinden daha kuvvetli.
Annesine çok değerli bir hediye almış.
Kıymetli eşyalarını bir kutuya yerleştirdi.
O yıllarda köyümüzde mektep yoktu.
Okul, kişiyi pek çok yönden eğitir.
Öğretmenlik mesleği, deneyim kazandıkça sevilir.
Bu işte tecrübe kazanmak yıllar alır.
Geçen ay izlediğim filmin adı bir türlü aklıma gelmiyor.
Çocuk doğmadan isim kavgasına başladınız.
Manilerde asıl duygu, son iki dizede verilir.
İki mısradan oluşan nazım birimine beyit denir.
Eş Anlamlı Sözcüklerin Kullanılışı
Ancak bir sözcüğün başka bir sözcükle eşanlamlı olup olmadığını cümledeki kullanımına göre belirlemek daha doğru olur. Örneğin “kara” sözcüğünün eş anlamlısı “siyah”tır.
Ancak;
* “Onun gibi kara gün dostu adam az bulunur.”
cümlesinde “kara” sözcüğünün eş anlamlısı “siyah” değil, “kötü”dür.
* “Bu soruların tıpkısını geçen yılki sınavda da sormuşlar.”
* “Bu kalem, benim masamdakinin aynısıydı.”
Bu cümlelerde geçen “tıpkısı” ve “aynısı” sözcükleri aynı anlamdadır.
* “Odasındaki el dokuması, değerli halıları toplamış.”
* “Kıymetli eşyalarını ayrı bir kutuya yerleştirmiş.”
Bu cümlelerde geçen “değerli” ve “kıymetli” sözcükleri Eş Anlamlı kelimelerdir.
* “O eskiden güçlü bir çocuktu.”
* “Pehlivanlardan kısa boylu olanı daha kuvvetliydi.”
Bu cümlelerde geçen “güçlü” ve “kuvvetli” sözcükleri anlamdaş sözcüklerdir.
Eşanlamlılık farklı sözcüklerin aynı anlama gelmesiyle olabileceği gibi, aynı sözcüğün farklı cümlelerde aynı anlama gelmesiyle de olabilir. Örneğin “batmak” sözcüğünü farklı cümlelerde kullanalım:
I. Ülkenin en ünlü turizm şirketi batmış.
II. Çamurda oynayan çocuğun üstü başı batmış.
III. Onun bu sözleri bana battı.
IV. Kayıklardan biri gölün bu bölümünde batmış.
V. Okyanusta çarpışan gemiler batmış.
“Batmak” sözcüğü I. cümlede “iflas etmek”, II. cüm*lede “kirlenmek”, III. cümlede, “dokunmak, rahatsız etmek” anlamında kullanılmıştır. IV. ve V. cümlede ise “bir sıvının üstündeyken içine gömülmek” anlamında kullanılmıştır. O halde bu cümlelerde “batmak” sözcüğünün sadece IV. ve V. cümledeki kullanımları anlamdaş sözcüklerdir.
Eş Anlamlı Sözcükler ve Örnek Cümleler
güçlü – kuvvetli
değerli – kıymetli
beyaz – ak
öykü – hikâye
duygu – his
yıl – sene
konuk – misafir
bencil – egoist
ayrım – fark
ayrıntı – detay
öğretmen – muallim
öğrenci – talebe
dil – lisan
görev – vazife
sınav – imtihan
ad – isim
dize – mısra
deneyim – tecrübe
armağan – hediye
yanlış – hata
soru – sual
uslu – akıllı
okul – mektep
sözcük – kelime
basınç – tazyik
kişi – şahıs
gezi – seyahat
gezgin – seyyah
özverili – fedakâr
O eskiden güçlü bir çocuktu.
Güreşçimiz rakibinden daha kuvvetli.
Annesine çok değerli bir hediye almış.
Kıymetli eşyalarını bir kutuya yerleştirdi.
O yıllarda köyümüzde mektep yoktu.
Okul, kişiyi pek çok yönden eğitir.
Öğretmenlik mesleği, deneyim kazandıkça sevilir.
Bu işte tecrübe kazanmak yıllar alır.
Geçen ay izlediğim filmin adı bir türlü aklıma gelmiyor.
Çocuk doğmadan isim kavgasına başladınız.
Manilerde asıl duygu, son iki dizede verilir.
İki mısradan oluşan nazım birimine beyit denir.
Eş Anlamlı Sözcükler
Görünüş= Zevahir
Becerikli= Maharetli veya usta
Başarı= Muvaffakiyet
Egemenlik= Hükümranlık veya hâkimiyet
Bayındırlık = İmar
Doğa-Tabiat,
Muallim-Öğretmen,
Okul-Mektep,
Şart-Koşul,
Cebren-Zorla
Yorum > Tefsir
Bakış > Nazar
Haber > Bilgi
yaren=arkadaş
akran=yaşıt
yar=sevgili
Ablak= Yayvan ve dolgun
Şölen= Ziyafet
Cengaver= Şavaşçı
Bildirge= Beyanname
Söyleşi= Sohbet
eş anlamlı sözcüklere örnekler için >>> http://www.kozakli.gen.tr/83-es_anlamli_sozcukler/
