FAS
Kuzeybatı Afrika ülkelerinden olan Fas, kuzeyden Akdeniz, doğudan Cezayir, güneyden Moritanya, batıdan Atlas Okyanusu’yla çevrilidir. Fas’ın en önemli sıradağ kütlesi olan Atlas Dağları ülke topraklarını ikiye bölmektedir. En önemli akarsuları Ummu’r-Rebi’a, Muluya ve Sebu ırmaklarıdır. Topraklarının %19′u tarım alanı, %47’si otlak, %12’si ormanlık ve çalılıktır.
Fas nüfusunun %55′ini Araplar oluşturmaktadır. Ancak bazı kaynaklar Fas Araplarının çoğunun Berberî kökenli oldukları ve bunların ana dillerini unutarak Araplaştıkları görüşündedir. Arapların %98,2’si Müslümandır. İkinci etnik grup olan Berberîlerin oranı %34′tür. Berberîler, Kuzeybatı ve Batı Afrika ülkelerine yayılmış bir etnik topluluktur. Berberîler bu bölgenin yerlileri olarak bilinir. Bütün Berberîlerin anladığı ortak bir dil yoktur. Ancak Berberî halklarının konuştuğu birbirinden oldukça farklı lehçelerin tümüne birden Berberîce denmektedir. Berberî lehçeleri içinde yalnızca Tuareg lehçesinin yazısı vardır. Diğer lehçelerin yazısı yoktur. Üçüncü sırada gelen etnik unsur %10′luk orana sahip olan Moorlardır. Moorlar Moritanya kökenlidirler. Kalan nüfusu da, İspanyollar başta olmak üzere, Avrupalı Hristiyan azınlıklarla yahudi azınlık oluşturmaktadır. Resmî dil Arapçadır. Halkın geneli Arapça konuşur. Bunun yanı sıra Berberîce de konuşulmaktadır.
Fas krallıkla yönetilen bir ülkedir. Kral resmiyette “emiru’l-mu’minin” olarak adlandırılır. Kral geniş yetkilere sahiptir. Hükûmet kral tarafından tayin edilir. Ülkede birden fazla siyasî parti kurulabilmekte ve bu konuda İngiliz modeli esas alınmaktadır. Üyeleri seçimle belirlenen 333 üyeli bir parlâmentosu bulunmaktadır.
Fas ekonomisi daha çok tarıma, madenciliğe ve turizm gelirlerine dayanır. Tarım ürünlerinden elde edilen gelir, ülke gelirinin %16’sıdır. Çalışan nüfusun %40′ı tarım alanında yer alır. Ürettiği tarım ürünlerinin başında tahıl, pamuk, ayçiçeği, şeker kamışı, turunçgiller ve çeşitli meyve ve sebzeler gelir.
Fas’ın en önemli gelir kaynaklarından biri fosfattır. Fosfat rezervi bakımından dünyada birinci sırada yer alır. İhracat gelirlerinin %15′i fosfattan sağlanmaktadır. Fas, petrol ve doğal gaz rezervine de sahiptir.
Fas’ta sanayi bölge ülkelerine göre daha iyi durumdadır. Bunların başında motorlu araçlar ve araba lâstiği üreten fabrikalar gelir. Ayrıca petrol arıtma tesisleri de bulunmaktadır. Diğer sanayi kuruluşları; kimyasal maddeler üretimi, dericilik, tekstil, konfeksiyon, mobilya, kâğıt, kauçuk, plâstik, inşaat malzemeleri üretimi, metal işleri, elektrikli araç üretimi ve gıda maddeleri üretimi üzerinedir. Sanayi kuruluşlarının %80′i ülkenin nüfusça en kalabalık şehri olan ed-Dâru’l-Beyza’dadır.
