JEFFERSON, THOMAS
(1743 Virginia, ABD - 1826 Virginia, ABD) ABD üçüncü başkanı ve ülkenin ilk dış işleri bakanı olan siyasal önder ve düşünür. Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi’nin önde gelen yazarıdır.
Varlıklı bir ailenin oğlu olarak dünyaya geldi. Avukatlık ve hâkimlik yaptığı dönemde, din özgürlüğünün tanınması, köleliğin kaldırılması, mirasın çocuklara eşit dağıtılması, devlet okulları açılması ve ceza yasalarının yumuşatılması için mücadele etti. 4 Temmuz 1776′da ilân edilen ve tüm insanların eşit yaratıldığını savunan Bağımsızlık Bildirisi’nin çatısını oluşturdu.
1779-1781 yıllarında Virginia Valiliği yaptıktan sonra, 1783′te kongreye dönerek, İngiltere’yle barış metnini hazırlamakla görevli komitenin başına geçti; yerlisi olduğu eyaleti, Ohio Nehri’nin kuzeybatısındaki araziyi Birleşik Amerika’ya bırakmaya ikna etti. Oralarda esaretin kaldırılması yolundaki önerisi 1784′te reddedildiyse de 1787′de kabul edildi. Jefferson, 1785′te Fransa Büyük Elçisi olarak Benjamin Franklin’in yerine geçti; ardından ülkenin ilk dış işleri bakanı oldu.
Jefferson, 1796′da Başkan Vekili seçildi. 1801′de de Amerika’nın üçüncü devlet başkanı seçildi. Ülkesinin geleceğini tarımda gördüğü için, ordu ve donanma harcamalarında kısıtlamaya gitti. Genel eğitim, din özgürlüğü gibi konulara büyük önem verdi. Yasama, yürütme ve yargı kuvvetlerinin ayrılığına inanıyordu. Bu konuda çıkabilecek sürtüşmeyi, halk tarafından seçimle çözüleceğini savunuyordu. Beyaz Saray’daki iki devrelik başkanlığı sırasında satın alınan Louisiana, Birleşik Amerika arazisini iki katına çıkardı. 1809′da başkanlığı James Madison’a devrettikten sonra, Virginia Üniversitesinin kuruluşuna önemli katkılarda bulundu ve 1826 yılında yaşama veda etti.
