JÖN TÜRKLER
Genç Osmanlılar ya da Yeni Osmanlılar denir. Genç Türk anlamında Fransızca bir deyim Jeune Turc sözcüğünden gelir. Abdülhamit döneminde siyasal muhalefet hareketine katılan kişilere ve bunların kurduğu örgütlerin tümüne verilen addır.
Avrupa’da Meşrutiyet ve Cumhuriyet yönetim biçimlerinin gelişmeye ve kurulmaya başladığı bu dönemde, Osmanlı Devleti’nde de, Padişah Abdülaziz’in mutlakıyetini yıkıp, yerine meşrutiyetin kurulması gerektiğini düşünen bazı çevreler vardı. İmparatorluğun Balkanlarda gücü azalmış ve burada bulunan uluslar, bağımsızlıkları için sık sık ayaklanmaya başlamışlardı. Ülkenin kurtuluşunu meşrutiyette gören bazı gençler, birleşerek Avrupalıların “Jön Türkler” ya da “Genç Osmanlılar” adını verdikleri, örgütlü bir harekete girdiler. Hareketin önde gelen üyeleri Mehmet Bey, Reşat Bey, Nuri Bey, Ayetullah Bey, Namık Kemal, Refik Bey, Ziya Paşa, Ali Suavi ve Agâh Efendi’dir. Gizli kurulan bu örgütlenmenin ortaya çıkmasıyla; Mehmet Bey, Nuri Bey ve Reşat Bey Avrupa’ya kaçtılar. Daha sonra, Mustafa Fazıl Paşa’nın daveti üzerine Ziya Paşa, Ali Suavi ve Namık Kemal de Avrupa’ya gitti ve çeşitli gazete ve dergilere yazı yazıp, gazete, broşür çıkararak Osmanlı Devleti’nin kötü yönetimini eleştirdiler. Bir süre, Âli Paşanın ölümünden sonra yurda döndüler ve çeşitli görevlere atandılar.
Kndini Yeni Osmanlılar diye tanıtan bu örgütlü hareket, var olan rejimi değiştirememesine karşın, Osmanlı Devleti’nde, özgürlük ve Meşrutiyet düşüncesinin yerleşmesinde büyük rol oynadığı kabul edilir. II. Abdülhamit’in kurduğu askerî okullardan mezun olan ve Jön Türk akımından etkilenen genç subayların çoğunluğu da II. Abdülhamit yönetimine karşıydılar. Gittikleri yerlerde dernekler kuruyor, mücadelelerini gizlice yürütüyorlardı. Bu mücadeleyi yürüten gençler, tüm gizli dernekleri Osmanlı İttihat ve Terakki Cemiyeti adı altında birleştirdiler. Bu cemiyet Osmanlı Devleti’nin son zamanlarına kadar yönetimde söz sahibi oldu.
