|
Kirlilik - Çevre - su - hava - ses - toprak - radyasyon Erozyon ve Önlenmesi |
|
 | ÇEVRE KİRLİLİĞİ
Günümüzde nüfus artışı, hızlı kentleşme ve sağlıksız sanayileşmenin doğurduğu çevre kirliliği sorunu, insanlığın ve doğal kaynakların geleceğini tehdit etmektedir.
Çevrenin kirlenmesine neden olan maddelere atık maddeler, kullanımı sonucunda atık madde oluşturan ürünlere de kirleticiler adı verilir.
1. Su Kirliliği
Su kirliliği, evsel ve endüstriyel atıkların arıtılmadan çevreye boşaltılması sonucu olur.
Suyu kirleten evsel atıkların başında deterjanlar gelir. Endüstriyel atıklar ise ağır metaller, yağlar, sıcak su ve petrol ürünleri olarak sayılabilir.
Su kirliliğinin açtığı olumsuz sonuçlar:
Organik madde içeren atıklar, sularda mikroorganizmaların hızla çoğalmasına neden olur.
Kirli suların içilmesiyle veya kirli sularda yıkanan bitkisel besinlerin yenilmesiyle hastalık etkenleri insanlara bulaşır.
Kimyasal gübrelerle azot ve fosfor bileşikleri suya karışarak su kirliliğine neden olur. Bu tür kirli sularda bazı bitki ve alg türleri hızla çoğalır. Ötrofikasyon denilen bu olay sonucu su, yeşil ve bulanık bir renk alır.
Suya karışan bazı petrol ürünleri ve yağlar suyun atmosfer ile ilişkisini keser. Bu durum suda yaşayan canlıları olumsuz etkiler.
Su Kirliliğine Karşı Alınabilecek Önlemler:
Su kaynaklarını korumak
Evsel ve endüstriyel atıkları arıtmak
Sanayi bölgesini yerleşim birimlerinden uzaklaştırmak
Atıkları yeniden kullanılabilir hale getirmek
2. Hava Kirliliği
Hava kirliliğine neden olan başlıca kaynaklar aşırı kentleşme, sanayi kuruluşları ve taşıtlardır.
Havayı kirleten; Fiziksel ve kimyasal kirleticilerdir.
Fiziksel kirleticiler; kül, toz gibi katı parçacıklardır.
Kimyasal kirleticiler ise; karbondioksit, karbonmonoksit, hidrojen klorür, kükürtdioksit, kükürttrioksit, azotdioksit, azotoksit gazlarıdır.
Karbondioksidin Sera Etkisi
Atmosferimizde yoğunlaşmış bir karbondioksit tabakası bulunmaktadır. Bu karbondioksit tabakası ısı tutucusudur.
Güneşten gelen ışınlar yeryüzüne çarpınca ısıya dönüşür. Isınan hava yükselir, ancak bu ısı yeryüzüne yakın bir katmanda birikmiş olan karbondioksit tabakası tarafından tutulur. Buna bağlı olarak atmosferin yeryüzüne yakın bir katmanı gün geçtikçe ısınmaktadır. Bu durumda buzullar eriyecek ve deniz seviyesi yükselecektir.
Hava Kirliliğine Karşı Alınabilecek Önlemler
Fosil yakıtların yerine güneş enerjisi, jeotermal gibi enerji kaynaklarını kullanmak
Fabrikaların bacalarına filtre takmak
Motorlu taşıtların egzoslarına filtre takmak
Toplu taşımacılığı özendirmek
Yeşil alanları artırmak
3. Toprak Kirliliği
Toprağa bırakılan zararlı maddelerin toprağın özelliğini bozması ve verimsiz hale getirilmesi olayına toprak kirliliği denir.
Toprak kirliliğinin nedenleri, atmosferdeki atık maddelerin toprağa inmesi, maden ve kömür ocaklarından etrafa saçılan atıklar ve çöpler olarak sayılabilir.
Toprağın Verimini Düşüren Etmenler
Erozyon
Sanayi kuruluşlarının atıkları
Maden işletmelerinin atıkları
Tarım ilaçları
Hatalı sulama
Hatalı gübreleme
Kentsel atıklar
Yanlış yapılaşma
Toprak Kirliliğine Karşı Alınabilecek Önlemler
Evsel ve endüstriyel atıkları toplayıp, toprağa zarar vermeyecek şekilde depolamak
Sanayi atıklarını arıtmak
Tarım ilaçlarının ve gübrelerin bilinçsiz kullanımını engellemek
Mera ve orman alanlarını korumak
Toprağı aşırı ve zamansız sulamamak
4. Ses Kirliliği
İstenmeyen ve rahatsız eden sesler ses kirliliğini ortaya çıkarır.
Ses Kirliliğine Karşı Alınabilecek Önlemler
Motorlu taşıtlara susturucu takmak
Sanayi alanlarını yerleşim birimlerinden uzaklaştırmak
Eğlence merkezlerinin gürültüsünün sokaklara yayılmasını engellemek
Evlerin ısı ve ses izolasyonunu sağlamak
5. Radyasyon
Genellikle, radyasyon denildiğinde radyum ve uranyum gibi radyoaktif elementlerin parçalanma ürünleri olan alfa, beta ve gama ışınları akla gelmektedir. Radyasyon, kısa dalga boylu ve yüksek enerjili ışınımlardır.
Bu ışınımlar canlıları mutasyona uğratabilir.
Radyasyondan Korunmak İçin Alınacak Önlemler
Ozon tabakasını korumak
Nükleer santrallerdeki kazalara karşı önlem almak
Radyoaktif atıkları gelişigüzel imha etmemek
Erozyon ve Önlenmesi
Toprağın ve kayaların başta akarsular olmak üzere rüzgâr, deniz, buzul gibi etkenlerle ufalanarak toprağın bulunduğu yerden başka yerlere sürüklenmesine erozyon denir.
Erozyona Karşı Alınabilecek Önlemler
Ormanların yok edilmesini engellemek
Yanlış ve aşırı sulama yapmamak
Yanlış ekimi önlemek
Toprağın yanlış işlenmesini engellemek
ÇEVRESEL KORUMAYI ESAS ALAN YAPTIRIMLAR
Çevresel değerlerle ilgili sorunları ele alan bir çevre hukuku geliştirilmiştir.
Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED), doğal çevresel kaynakları korumaya yönelik bir uygulamadır.
ÇED raporunda şu sorulara yanıt aranmaktadır:
Kurulacak tesisin atık maddeleri neler olacaktır?
Tesisten ortama verilen atık maddeler nasıl zararsız hale getirilecektir?
Tesisin kurulmasıyla çevrede oluşabilecek olumlu ve olumsuz etkiler neler olabilir?
1)Hukuksal önlemler 2) Teknolojik önlemler
- arıtma tesisleri
-biyolojik savaşım
-emisyon azaltma
3) Ekolojik önlemler
-alternatif enerji kaynakları
-ekolojik planlama
-eğitim ·
Neler yapabiliriz ?
Pek çok ülke, çevreye son derece zararlı olmasına karşın, özellikle kömür gibi fosil yakıtları kullanmaktadır.Kyoto protokolü sera gazı emisyonlarını azaltmaları için OECD ülkelerine çağrıda bulunmaktadır. Kyoto'da 2008-12 yılları arasında toplam sera gazı emisyonlarının 1990 yılı seviyesinin %5.4 altına çekilmesi hedeflenmiştir. ürünleri seçin.WF, dünya çapında yürüttüğü Powerswitch! kampanyasıyla, hükümetler ve iş dünyasını WF, dünya çapında yürüttüğü Powerswitch! kampanyasıyla, hükümetler ve iş dünyasını yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı konusunda sorumluluk almaya davet ediyor. Kampanya kapsamında, kömür, petrol, doğal gaz gibi fosil yakıtlar ve nükleer enerji yerine su, jeotermal, biyokütle ve güneş enerjisinin kullanılması teşvik ediliyor.
Ulusal enerji stratejileri en az 30 yıllık bir süreyi öngörür şekilde hazırlanmalıdır. Diğer enerji kaynaklarının geliştirilmesine ve güvenli kullanımına yönelik politikalar belirlenilmelidir. Ulusal enerji politikasının oluşumuna sivil toplum kuruluşlarının ve yerel halkın katılması sağlanmalıdır.
Çevresel Etki Değerlendirmesi yapılmak koşuluyla, yerel ölçekte rüzgar ve güneş gibi alternatif enerji kaynaklarından yararlanılmalıdır.
Tarım, amonyak ve metan gibi değişik emisyonların atmosfere karışmasına neden olmaktadır. Avrupa amonyak emisyonunun %90'ı çiftlik hayvanları ve kimyasal gübrelerden kaynaklanmaktadır. Kimyasal gübre kullanımı, bir sera gazı olan azotdioksit emisyonunu da artırır. Azot ve fosfor içeren gübrelerin kullanımı azaltılmalıdır.
Biz neler yapabiliriz?
Enerji dostu ampuller kullanılmalı.
Televizyonlar bekleme konumunda bırakılmamalı.
Doğru ışıklandırma kullanılmalı.
Klima yerine vantilatör kullanılmalı.
Evler ısı kaybına karşı yalıtılmalı.
Eşyalar, radyatörleri kapatmayacak şekilde yerleştirilmeli.
Su kaynaklarının kıtlığı da bir başka önemli sorun. Ancak, alınabilecek önlemler de yok değil.
Diş fırçalama, bulaşık yıkama, traş esnasında musluk açık bırakılmamalı.
Daha az su tüketen yeni teknoloji klozetler kullanılmalı.
Klozetlere asılan temizleme maddeleri kullanılmamalı.
Çamaşır suyu tüketimi en aza indirilmeli.
Akan tesisatlar onarılmalı.
Hortumla sulama ve yıkama yapılmamalı.
Suyu, kireç ve bakterilerden arındıran filtreler kullanılmalı.
Çevre örgütleri, tüketicileri ulaşım sektörü konusunda da uyarıyor.
Bu sektör, yenilenemeyen enerji kaynaklarının baş tüketicisi ve sektörde kullanılan gazların emisyonları, hava kirliliğine, iklim değişikliklerine neden oluyor.
Toplu taşıma araçları tercih edilmeli.
Kısa mesafelere arabayla gitmek yerine, yürümeli.
Kurşunsuz benzin tüketen araçlar tercih edilmeli.
Aracın taşıma kapasitesi aşılmamalı.
Uzun duraklamalarda aracın kontağı kapatılmalı.
Çevre örgütleri, tüketicilere geri dönüşümü bir yaşam tarzı olarak benimsemelerini, alışveriş sırasında aşırı tüketimden kaçmalarını öğütlüyor.
Tüketicilerin özenli davranması gereken en önemli konuların başındaysa ambalaj tüketimi geliyor. Zira plastik ambalajların doğada kaybolma süresi bin yılı buluyor.
Tüketiciler, uzun ömürlü ürünlere yönelmeli.
Geri dönüştürülemeyen ambalajlarda satılan ürünler alınmamalı.
Başta PVC olmak üzere, plastik ambalajlardan kaçınmalı.
Şişe ve kavanoz gibi cam ürünler tercih edilmeli.
Plastik poşet ve yiyecek kapları gibi ürünler yeniden kullanılmalı.
Alışverişlerde plastik poşet kullanılmamalı.
Cam malzemeler, organik çöplerle birlikte atılmamalı.
Gündelik hayatın ayrılmaz bir parçası haline gelen bilgisayarların yarattığı kirlilik de azımsanacak gibi değil.
Elektrik tüketimi daha düşük modeller alınmalı.
Yazıcıdan kağıt çıktısı alınması asgariye indirilmeli.
Bilgisayarlar bekleme konumunda bırakılmamalı.
Kullanılmayan bilgisayarlar atılmamalı. |
|
|
|
|
|
Bu Sayfa
2310 Kez Okundu ·
